Grenzen aangeven in je relatie, zonder ruzie
Emotionele eenzaamheid in een huwelijk
Je zit samen op de bank en het enige wat je voelt is leegte en stilte. De ander voelt onbereikbaar voor je. Wanneer je een gesprek begint, dan ontaardt het vaak in ruzie, scrollen, weglopen of zwijgen.
Langzaamaan kom je in een overleefstand. Je gaat het gesprek maar niet meer aan, want het leidt toch tot niets. De verbinding is ver te zoeken. Je voelt je alleen en leeg. Je bent jezelf niet meer. Je probeert de sfeer te redden in huis en je vindt het lastig om grenzen aan te geven in je relatie.
Door dit proces van uit verbinding gaan en het ervaren van een diepe eenzaamheid, kan je lichamelijke klachten ontwikkelen, zoals chronische stress, een onrustig of angstig gevoel, vermoeidheid en zelfs burn-out.
Wanneer je je na lang doorlopen meldt bij de huisarts, kan deze niets vinden. Lichamelijk is alles goed, en toch voel je je slecht.
Hoe moet ik verder? Vraag je je wel eens hardop af…
Waarom jij thuis altijd de sfeer probeert te redden
Wat onder dit patroon van redden en fixen kan liggen, is een bekende systemische dynamiek van demand&withdraw. Binnen de EFT wordt dit door Klinisch psycholoog Sue Johnson in haar boek houd me vast ook wel de “protestpolka” genoemd. De ene partner valt stil, de andere partner gaat trekken. De ene partner sluit zich nog verder af voor de achtervolger in de hoop dat de ander nou eindelijk eens stopt, de ander gaat nog meer druk uitoefenen in de hoop dat de partner nou eindelijk eens gaat praten.
Het is een bekende wisselwerking in relaties die te maken heeft met het willen reguleren en tot rust brengen van je eigen zenuwstelsel. Het voelt misschien bedreigend voor je wanneer de ander zich terugtrekt? Het geeft je een gevoel van spanning. Er is iets gevoelsmatig niet oké. Om het weer te laten kloppen, ga je bij de ander vragen wat er is. Andersom voelt het achtervolgen met kritiek en discussie voor de ander onveilig. Hij of zij wil zichzelf tot rust brengen door zich emotioneel en fysiek af te sluiten.
Dit gedrag is een zichzelf versterkend patroon. De een wil verbinding, de ander wil dat de discussie stopt. Beiden doen dit om zich weer veilig te voelen. Onderzoek binnen dit kader, linkt dit gedrag aan de hechtingstheorie. Het achtervolgen zou komen vanuit verlatingsangst (angstige hechting) en het terugtrekken vanuit bindingsangst of angst voor conflict (vermijdende hechting). Beide bewegingen zijn overlevingsmechanismen die ontstaan zijn en heel nuttig waren in de jeugd, maar die bij het aangaan van relaties als volwassene niet meer nodig zijn en problemen kunnen opleveren.
Herken je dit patroon en merk je dat je hierin vastloopt? Je kunt hierover vrijblijvend contact opnemen via mijn praktijk in Goes, Zeeland.
Jouw emotionele tuin,
de grens tussen dragen en loslaten
De automatische respons van achtervolgen kan ook te maken hebben met je verantwoordelijk voelen. Hierover hebben Cloud & Townsend in hun boek ‘Grenzen’ de metafoor over het werken in eigen tuin gebruikt.
In deze metafoor heeft ieder mens een tuin welke symbool staat voor jouw leven. Het is jouw verantwoordelijkheid om je eigen tuin bij te houden. Jij bent de tuinman. Door jouw werk of nalaten ligt de tuin erbij zoals hij erbij ligt.
Om de tuin gezond en mooi te houden, moet je onkruid wieden, water geven, grond bewerken, voeding toevoegen om uiteindelijk te kunnen genieten van je tuin.
Het is hard werk, je ziet niet meteen resultaat, onkruid groeit vaak sneller dan de plantjes, maar met de juiste inspanning, wat geduld en vertrouwen kan je tuin uitgroeien tot een weelderig paradijs.
Je buurman heeft ook een tuin. Daarin staat misschien ook onkruid? Als dat zo is, hoe geneigd ben je dan om dat voor hem weg te halen? En als die buurman jouw man of vrouw is? Hoe is het dan met die neiging? Misschien is het dan wel een automatisme, waar je niet meer over nadenkt.
Wat als je partner niet over gevoelens praat?
Ja, misschien is jouw partner een echte binnenvetter? Misschien is hij vooral praktisch ingesteld en praat hij niet zo makkelijk over wat er diep van binnen in hem om gaat? Ook in je huwelijk laat hij zijn liefde vooral zien door klusjes voor je te doen en hard te werken? Terwijl jij waarschijnlijk vooral zoekt naar emotionele verbinding en afstemming, geeft hij vooral een opgeruimde schuur en een piekfijn geverfde voordeur?
Vaak is het geen onwil, maar onmacht bij partners die praktisch zijn ingesteld. Ze hebben het gewoon nooit echt geleerd. Misschien speelt de cultuur waarin hij opgroeide ook een rol? Praten over wat er in je omgaat is voor watjes? Dat doe je niet als “echte vent”?
Ook kan het zijn dat autistiform gedrag een rol speelt. Dan is het aanvoelen van emoties bij jezelf al lastig, laat staan het afstemmen op de ander.
Maar ook al is neurodivergentie uitgesloten, dan nog kan het praten over gevoelens moeilijk zijn. Dan is het goed om te weten dat je dit niet alleen hoeft te doen en dat er goede hulpverlening is om jullie daarin te begeleiden.
Ga je liever zelf aan de slag door je te verdiepen in de hechtingstheorie? Je kunt op Psyned verder lezen over hoe hechting jouw relatie beïnvloedt.
Kan ik mijn huwelijk verbeteren door alleen zelf in therapie te gaan?
Mijn korte antwoord daarop is: ja, dat kan zeker! Want als de een iets anders gaat doen in de relatie, dan moet de ander wel meebewegen.
Stel je voor dat jij druk aan het wieden was in de tuin van de ander. Ondertussen kwam je bijna niet meer toe aan het bijhouden van je eigen tuin, waardoor die door de droogte best wat te lijden had en er niet meer zo florissant bij staat als vroeger.
Wanneer je weer terug in je eigen tuin stapt, en daar blijft, dan moet de ander zich op een gegeven moment wel af gaan vragen wat er toch in zijn tuin gebeurt? Het onkruid heeft nog nooit zo hoog gestaan. Hoe heeft het zover kunnen komen? Wat is hier gebeurd, of beter gezegd, wat is hier niet gebeurd? (Ik gebruik nu even de hij-vorm, maar het kan net zo goed de zij-vorm zijn).
En dat is voor jou als partner lastig om aan te zien. Of zoals we in de psychosociale termen zeggen, lastig te verdragen.
Dan jeuken je handen misschien wel om weer aan de slag te gaan?
Maar, als je nu even naar jouw tuintje kijkt? Wat zie je dan?
Het is bijgehouden en er komt weer rust en energie.
Het gaat er hier in werkelijkheid om dat jij je differentieert van je partner en gaat werken aan jouw eigen deel in de relatie. Door autonoom te zijn en jouw partner ook toe te laten dat te zijn, geef je hem ook de kans om zijn deel te doen.
Het verlaagt de druk op je relatie.
Geen verwijzing nodig, geheel vrijblijvend, geen wachtlijst
Ruimte voor jezelf zonder schuldgevoel 3 praktische stappen
Graag geef ik je drie praktische stappen die je zelf kunt doen om de situatie te de-escaleren en om de rust in je relatie en in je zenuwstelsel terug te brengen.
- Laat de stilte vallen en probeer die te verdragen.
- Blijf bij jezelf, in plaats van te focussen op het humeur van de ander.
- Ga een activiteit doen die je leuk vindt en concentreer je daarop.
Door deze stappen toe te passen kun je jezelf reguleren in je emoties en bewaar je de rust in huis, zonder dat je gaat werken voor de ander of je ontpopt als een soort “sfeerclowntje”.
Je hoeft het niet alleen te dragen. Laagdrempelige hulp in Zeeland.
Ik hoop dat deze blog je aanknopingspunten biedt in hoe je jouw eigen grenzen bewaakt en niet langer alles op gaat lossen voor de ander.
Emotionele eenzaamheid is niet het einde van je huwelijk, het kan zelfs het begin zijn van echte emotionele verbondenheid. Als psychosociaal therapeut i.o. zie ik dat hulp zoeken getuigt van moed en kracht en van loyaliteit naar je huwelijk.
Je kunt de eerste stap naar die nieuwe verbinding ook in je eentje zetten. Wanneer jij dingen anders gaat doen, dan moet de ander wel meebewegen.
Bonny is psychosociaal therapeut i.o. en als student-lid aangesloten bij de Landelijke Vereniging van Psychosociaal Werkers (LVPW). Vanuit haar therapeutische achtergrond helpt zij mannen en vrouwen die te maken hebben met eenzaamheid in hun huwelijk en moeite hebben met het stellen van gezonde grenzen. Vanuit een veilige setting helpt zij cliënten om de eigen patronen te doorbreken, zodat zij zich opnieuw verbinden met zichzelf en de ander. Na haar afstuderen start zij als erkend registertherapeut. Lees hier meer over haar werkwijze en achtergrond.
